اخبار

تقویم اسفندی؛ دمای مردادی!/آیا باید نگران زلزله باشیم؟


حمید رضا خالدی- برنا؛ امروز اول اسفند است؛ روزی که طبق خاطرات جمعی ما باید با سوزِ سرما و بوی نمِ باران همراه می‌بود. اما کافی است امروز از خانه بیرون زده باشید تا متوجه شوید یک جای کار به‌شدت می‌لنگد. خورشید تندتر از همیشه می‌تابد و دماسنج‌ها اعدادی را نشان می‌دهند که لرزه بر تن کارشناسان می‌اندازد. طبق آمار‌های رسمی، دمای هوا در بسیاری از نقاط کشور ۱۱ تا ۱۳ درجه از میانگین همیشگی گرم‌تر شده است. این یعنی ما اسفند را شروع نکرده، وسط بهار و تابستان پرتاب شده‌ایم

به گزارش برنا؛شاید خیلی‌ها با خودشان بگویند: «خب، امسال که بارندگی بد نبود، پس چرا می‌گویند وضعیت خراب است؟» واقعیت این است که نباید گولِ چند روز بارندگی و برف نیم‌بند را بخوریم. کارشناسان آب و محیط‌زیست می‌گویند وضعیت ما شبیه به بیماری است که با یک مسکن، کمی حالش بهتر شده، اما هنوز بیماری‌اش درمان نشده است. خشکسالی‌های پیاپی در دهه‌های گذشته، ذخایر آب زیرزمینی ما را به صفر نزدیک کرده است. بارندگی‌های اخیر مثل یک لیوان آب برای کسی است که روز‌ها تشنه مانده؛ تشنگی‌اش را رفع می‌کند، اما برای ادامه زندگی‌اش کافی نیست.

مشکل بزرگ‌تر اینجاست که این گرمای ۱۱ درجه‌ای، همین اندک برف نشسته روی کوه‌ها را هم پیش از موعد ذوب می‌کند. برفی که باید تا خردادماه بماند و آرام‌آرام به رودخانه‌ها بریزد، حالا با این هرم گرما، تبخیر می‌شود و عملاً از دست می‌رود.

طبیعت گیج شده است!

این جهش دمایی فقط ما آدم‌ها را متعجب نکرده؛ گیاهان و درختان هم گیج شده‌اند. درختانی که باید در خواب زمستانی باشند، با این گرما بیدار شده و شکوفه داده‌اند. اما این یک «بهارِ دروغین» است. کافی است یک جبهه هوای سردِ ناگهانی در نیمه اسفند وارد کشور شود تا تمام این شکوفه‌ها یخ بزنند و محصول امسال کشاورزان نابود شود. این عدم تعادل، زنجیره غذایی و اقتصاد کشاورزی ما را با تهدیدی جدی رو‌به‌رو کرده است.

شایعه یا واقعیت؛ ارتباط گرما و زلزله؟

اما داغ‌ترین بحث این روز‌ها در فضای مجازی و تاکسی‌ها، ارتباط این گرمای غیرعادی با احتمال وقوع زلزله است. خیلی‌ها معتقدند وقتی زمین به این شکل ناگهانی داغ می‌شود، یعنی فعل و انفعالاتی در لایه‌های زیرین در حال رخ دادن است که پیش‌درآمدی برای زمین‌لرزه است.بگذارید خیلی ساده و روراست بگوییم: از نظر علمی، هیچ ارتباط مستقیم و اثبات‌شده‌ای بین دمای هوا و وقوع زلزله وجود ندارد. زلزله در اعماق ۱۰ تا ۲۰ کیلومتری زمین رخ می‌دهد، جایی که دمای اتمسفر و جو هیچ تأثیری روی آن ندارد. اما چرا این باور در بین مردم قوی است؟ شاید، چون لرزش زمین معمولاً در زمان‌هایی رخ داده که هوا تغییرات ناگهانی داشته و این در حافظه جمعی ما ثبت شده است.

با این حال، کارشناسان می‌گویند حتی اگر این گرما ربطی به زلزله نداشته باشد، خودش به تنهایی یک «زلزله خاموش» است. بحران اقلیمی که دارد سبک زندگی و امنیت غذایی ما را به لرزه درمی‌آورد، دست‌کم از زلزله‌های فیزیکی ندارد.

چه باید کرد؟

ما در حال تجربه یک «نورمالِ جدید» هستیم. دیگر نمی‌توانیم روی زمستان‌های پربرف و بهار‌های معتدل حساب باز کنیم. زمین در حال تغییر است و ما هم باید در مصرف آب، در نوع کشت و حتی در مدیریت بحران‌هایمان تجدیدنظر کنیم. این گرمای ۱۳ درجه‌ای اسفند، هشداری است که زمین با صدای بلند به ما می‌دهد؛ صدایی که می‌گوید زمستان‌های ما در حال سوختن است و اگر فکری نکنیم، تابستان‌های سخت‌تری در انتظارمان خواهد بود.

امسال به جای بوی عید، بوی تغییرات اقلیمی زودتر به مشام می‌رسد. باید آماده بود؛ نه فقط برای خانه‌تکانی، بلکه برای تغییر در نوع نگاهمان به طبیعتی که دیگر مثل سابق با ما مهربان نیست.

انتهای پیام/


منبع

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا