آیا بازگشایی تنگه هرمز «به هر طریقی» برای ترامپ امکان پذیر است؟/ نیویورک تایمز بررسی کرد
به گزارش اقتصادآنلاین؛ روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز با این مقدمه نوشته است: هماکنون در وضعیت انسداد موثر تنگه هرمز توسط ایران که در پاسخ به حملات متجاوزانه آمریکا و رژیم صهیونیستی رخ داده صدها کشتی نفتکش در هر ۲ سوی تنگه در بلاتکلیفی و سرگردانی به سر میبرند.
روزنامه «نیویورک تایمز» در این مطلب که در آن به برشمردن دلایل دشواری فراوان کار «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا در بازگشایی تنگه هرمز پرداخته، تصریح داشته است: «همچنان که افزایش شدید قیمت نفت که اقتصاد جهانی را به لرزه در میآورد، ترامپ قول داده که این مسیر کشتیرانی را “به هر طریقی” بازگشایی کند. اما کارشناسان هشدار میدهند که بدون توافق با ایران یا یک اشغال خطرناک و طولانی مدت، بازگرداندن کامل تردد کشتیها در این تنگه دشوار خواهد بود.»
این رسانه آمریکایی در ادامه به برشمردن دلایل این دشواری میپردازد.
جغرافیا، کلید استراتژی
به نوشته نیویورک تایمز، تنگه هرمز باریک و کمعمق است و کشتیها را ناگزیر به عبور از فاصله نزدیک به سواحل کوهستانی ایران میکند. این ویژگی طبیعی، بستری ایدهآل برای تاکتیکهای جنگ نامتقارن فراهم کرده است؛ تاکتیکی که ایران در آن از سلاحهای کوچک پراکنده که انهدام آنها توسط دشمنان بسیار سخت است، استفاده میکند.
«کیتلین تالمج»، استاد دانشگاهامآیتی و کارشناس مسائل امنیت خلیج فارس، میگوید: «ایرانیها بسیار روی چگونگی استفاده از جغرافیا به نفع خود اندیشیدهاند.»
سلاحهای ایران اگرچه نسبتا کوچک هستند، اما این امکان را دارند که در دل صخرهها، غارها و تونلها پنهان شده و سپس در فاصله نزدیک از خط ساحلی به کار گرفته شوند.
«جنیفر پارکر»، افسر پیشین نیروی دریایی آمریکا که اکنون در کالج امنیت ملی دانشگاه ملی استرالیا فعالیت میکند، تاکید میکند: «همین نزدیکی مطلق نیروهای ایران و عرض کم تنگه است که شرایط را اینقدر دشوار کرده است.»
پارکر با تصریح اینکه شناوری که در این آبراه مورد حمله قرار گیرد، زمان بسیار محدودی برای واکنش دارد بیان داشته است: «از لحظه شناسایی تهدید، زمان بسیار کوتاهی دارید. برای پاسخ دادن و انهدام موشک یا پهپاد، زمان واکنش شما – بسته به سرعت آن – احتمالا فقط چند دقیقه است.»
قدرت آتش پنهان در ساحل
نیویورک تایمز در ادامه این مطلب تصریح داشته که ترامپ پیامهای ضدونقیضی درباره نحوه بازگشایی تنگه مطرح کرده است. او روز دوشنبه پیشنهاد کنترل مشترک تنگه با رهبران ایران را مطرح کرد، اما بیشتر گزینههایی که آمریکا در نظر دارد، ماهیت نظامی دارند.
این روزنامه خاطر نشان میکند: «اولین گام برای بازگشایی تنگه هرمز با حملات نظامی، تلاش برای نابودی توانایی ایران در حمله به کشتیهاست. از زمان آغاز جنگ ایران در پایان فوریه، بر اساس دادههای شرکت “کپلر”»، تاکنون به ۱۷ فروند شناور حمله شده است. هزاران حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به تاسیسات نظامی ایران تاکنون نتوانسته این تهدید را متوقف کند. به نظر میرسد یافتن و انهدام تمام مکانهای ذخیره یا استقرار سلاحهای ایران ممکن نباشد.»
«مارک اف. کانسیان»، مشاور ارشد مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی و سرهنگ بازنشسته نیروی تفنگداران دریایی آمریکا، میگوید: «ایران مکانهای زیادی برای استقرار پرتابگرهای موشکی دارد و از آنجا که این پرتابگرها متحرک هستند، یافتن و هدف گرفتن آنها دشوار است.»
در حالی که ترامپ پیشتر خواستار اسکورت نفتکشهای تجاری توسط نیروی دریایی در تنگه شده بود، کانسیان این کار را مستلزم یک عملیات نظامی بزرگ توصیف میکند که شامل بهکارگیری ناوشکنها، کشتیهای مینروب، و پوشش هوایی برای رهگیری پهپادها و حمله به آتشبارهای ساحلی خواهد بود.
طبق این گزارش اعزام ناوها برای مقابله با حملات پهپادی و موشکی به نوبه خود با ریسکهای خاص خود مواجه میشود.
«یوجین گولتز»، دانشیار علوم سیاسی دانشگاه نوتردام درباره ریسکهای متوجه ناوهای آمریکایی توضیح میدهد: «سامانههای دفاعی ناوشکنها در واقع برای شرایط متفاوتی طراحی شدهاند، نه برای نبرد تنگاتنگ از فاصله نزدیک در تنگه. تمام بخشهای یک ناوشکن در تنگه در برابر حمله آسیبپذیر است.»
نیویورک تایمز تصریح میکند که به زعم کارشناسان، شاید بزرگترین تهدید علیه نیروهای آمریکایی در تنگه هرمز مینهای دریایی باشند. «جاناتان شرودن»، کارشناس جنگهای نامنظم در موسسه سیانای هشدار میدهد: «هر گونه تهدید جدی و معتبر دال بر کارگذاری مینها در آب باعث میشود که همه چیز کاملا تغییر میکند. هیچ نیروی دریایی حاضر نیست سرمایههای اصلی خود را به آبراههای بفرستد که بالقوه یا بالفعل مینگذاری شده است.»
در عین حال طبق این گزارش هر گونه عملیات مینروبی در تنگه نیز ممکن است هفتهها طول بکشد و ملوانان آمریکایی را مستقیما در معرض خطر قرار دهد. این تیمهای مینروب در حالی که ضرورتا سرعت عملکرد پایینی خواهند داشت نیز نیازمند به محافظت و پوشش هوایی خواهند بود.
ریسک عملیات زمینی
به نوشته نیویورک تایمز در حالی که ایالات متحده در حال گسیل نیروهای تفنگداران دریایی خود به منطقه بوده، اما کارشناسان به این رسانه میگویند پنتاگون ممکن است از آنها برای عملیاتهای زمینی، از جمله یورشهای محدود یا استقرار سامانههای پدافند هوایی برای کاروانهای نظامی خود استفاده کند.
به زعم کارشناسان مورد استناد نیویورک تایمز، این تفنگداران آمریکایی با توجه به حجم نیروهای زمینی ایران احتمالا حمله خود را به جزایر ایرانی موجود در تنگه محدود کرده و از تلاش برای تصرف خاک سرزمین اصلی ایران خودداری خواهند کرد.
«جنیفر پارکر»، افسر پیشین نیروی دریایی آمریکا تاکید میکند که ممکن است ترامپ حتی از این سناریو نیز به دلیل وجود ریسک تلفات انسانی بالا منصرف شود.
او هشدار میدهد: «اگر نیروهای زمینی آمریکا در آن صورت کشته یا اسیر شوند، دینامیک قضیه کاملا تغییر میکند.»
موفقیت محدود؛ تنها شانس موجود برای آمریکا
به نوشته رسانه آمریکایی حتی اگر آمریکا یک عملیات نظامی بزرگ انجام دهد، یک حمله موفق از سوی ایران میتواند بار دیگر اعتماد شرکتهای کشتیرانی را از بین ببرد.
در شرایط کنونی، نزدیک به ۵۰۰ نفتکش در غرب تنگه هرمز (خلیج فارس) متوقف شدهاند و اکثر آنها حرکت نمیکنند. شرکتهای مالک کشتی و بیمهگذاران تا زمانی که از تامین امنیت کامل توسط اسکورت نظامی اطمینان پیدا نکنند، تن به خطر عبور نمیدهند.
اما اگر هم اسکورت نظامی برای آنها برقرار شود، این نیروها تنها قادر به محافظت از تعداد محدودی کشتی در یک زمان هستند؛ در حالی که پیش از جنگ، روزانه ۸۰ نفتکش از این آبراه عبور میکردند.
به گفتۀ «کوین رولندز»، کارشناس مسائل دریایی در لندن، کلید اصلی قانعسازی بازار بیمه و شرکتهای کشتیرانی این است که آنها نتیجه بگیرند که ریسک عبور از تنگه از نظر اقتصادی «قابل قبول» شده است.
از سوی دیگر، عملیات گسترده اسکورت، فشار شدیدی بر نیروهای نظامی آمریکا وارد کرده و باعث میشود یگانهای ارزشمند را از حملات هوایی و حفاظت از سایر نقاط منطقه منحرف شوند.
علاوه بر این، چون ایران هم در خلیج فارس و هم در دریای عمان به کشتیها حمله کرده، شناورها حتی پس از عبور از تنگه نیز نیازمند حفاظت هستند؛ موضوعی که عمل دامنه و زمان ماموریت نظامی آمریکا را افزایش میدهد.
در پایان این مطلب «کیتلین تالمج»، استاد دانشگاهامآیتی با توصیه به اینکه برای واشنگتن تنها راه احیای شرایط عادی در تنگه توسل به راهحل دیپلماتیک و سیاسی است، نتیجه میگیرد: «تا زمانی که تهدیدی از سوی ایران نسبت به تنگه هرمز وجود داشته باشد، ترافیک دریایی تحت تاثیر این تهدید خواهد ماند. بازگشت واقعی به شرایط عادی، تنها از طریق یک راهحل دیپلماتیک و سیاسی ممکن است.»
منبع
