آویدگرد؛ پلتفرم ایرانی ثبت تور، اقامتگاه بومگردی و برنامههای گردشگری با فروش بلیت آنلاین
گردشگری داخلی ایران یک مشکل قدیمی دارد که ربطی به جاذبه و ظرفیت ندارد: مشکل اطلاعرسانی است. تور یکروزهای در حاشیهی یک شهر برگزار میشود و فقط اعضای یک کانال تلگرامی از آن خبر دارند. اقامتگاه بومگردی تازهای در روستایی افتتاح میشود و تنها راه شناختهشدنش، پستی در اینستاگرام است که چند روز بعد زیر انبوه پستهای دیگر گم میشود. کارگاه آشپزی محلی، برنامهی طبیعتگردی، گشت شهری و شبنشینی بومی هم همین سرنوشت را دارند.
نتیجهاش دو طرفه است. از یک سو لیدر تور و صاحب اقامتگاه میگویند ظرفیت پر نمیشود؛ از سوی دیگر مسافری که همان آخر هفته دنبال برنامهای برای رفتن است، هیچ جای مشخصی ندارد که همهی گزینههای پیشِ رویش را یکجا ببیند. اطلاعات وجود دارد، اما پراکنده است و بخش بزرگی از آن اصلاً هیچجا ثبت نمیشود و فقط دهان به دهان میچرخد.
آویدگرد برای همین ساخته شده است: یک جای مشخص که برنامههای گردشگری و تفریحی هر شهر آنجا جمع شوند، تا کسبوکار گردشگری دیده شود و مسافر بداند این هفته کجا میتواند برود.
تور نیمهخالی معمولاً از بیعلاقگی مسافر نیست؛ از این است که مسافر اصلاً خبردار نشده.
آویدگرد چیست؟
آویدگرد یک پلتفرم کاملاً ایرانی است که دو گروه را به هم میرساند: مردمی که شهرشان یا مقصدشان را انتخاب میکنند تا ببینند این روزها چه خبر است، و صاحبان کسبوکار — لیدرهای تور، آژانسها، اقامتگاههای بومگردی، کافهها، مربیها و آموزشگاهها — که برنامهشان را همانجا ثبت میکنند.
تور یکروزه، طبیعتگردی، روستاگردی، گشت شهری، شب اقامت در بومگردی، کارگاه صنایع دستی، کنسرت و تئاتر، شب بازی و دورهمی کافه — همه در یک جا و شهر به شهر دستهبندی شدهاند. سرور سایت داخل ایران است؛ یعنی نه برای باز شدن به ابزار جانبی نیاز دارد و نه مسافر موقع پرداخت دنبال راه فرعی میگردد. ورود با شمارهی موبایل انجام میشود و نسخهی اپلیکیشن هم روی کافهبازار و سیباپ منتشر شده است.
چه کسبوکارهایی میتوانند ثبت کنند؟
دایرهی کسانی که میتوانند در آویدگرد ثبت کنند بازتر از تصور عمومی است. لازم نیست کسی آژانس ثبتشده یا «برگزارکنندهی حرفهای» باشد؛ هر کسبوکاری که چیزی برای ارائه در تاریخ و مکان مشخص دارد، میتواند آن را ثبت کند.
این گزارش بیشتر روی گردشگری تمرکز دارد، اما آویدگرد پلتفرمی عمومی است و دستهبندیهایش از تور و اقامتگاه فراتر میرود؛ جدول زیر نشان میدهد چه کسانی امروز روی آن ثبت میکنند.
| کسبوکار | چه چیزی ثبت میکند |
|---|---|
| لیدر تور و آژانس | تور یکروزه، طبیعتگردی، گشت شهری، تور چندروزه |
| اقامتگاه بومگردی | شب اقامت، شام محلی، برنامهی روستاگردی |
| راهنمای محلی | پیادهروی شهری، بازدید از بازار و بافت تاریخی |
| کارگاه صنایع دستی | سفالگری، بافندگی، آشپزی محلی |
| کافه و رستوران | شب موسیقی زنده، دورهمی، شب بازی |
| گروههای هنری | کنسرت، تئاتر، نمایشگاه، اجرای زنده |
| آموزشگاه و مربی | دورهی ترمی، کلاس آنلاین، کارگاه یکروزه |
| باشگاه ورزشی | کوهنوردی گروهی، دوچرخهسواری، سانس ویژه |
| بازی و سرگرمی | مافیا، بردگیم، اتاق فرار، شب بازی |
| مراسم و آیین | برنامهی مناسبتی، مراسم مذهبی، جشن محلی |
| برنامهی کودکان | کارگاه کودک، قصهگویی، اردوی روزانه |
| خدمات و سالن | نوبتدهی، کارگاه آموزشی، جلسهی معرفی |
برای لیدر تور و آژانس
تور یکی از سختترین چیزها برای فروش آنلاین است، چون خریدار قبل از پرداخت باید بداند دقیقاً کجا میرود، چه ساعتی حرکت میکند، چه چیزی در قیمت هست و اگر نتوانست بیاید چه میشود. آویدگرد فرم ثبت را دقیقاً حول همین سؤالها ساخته و راهنمای تبلیغ تور هم برای همین منتشر شده است.
یک صفحهی اختصاصی برای هر تور
هر تور صفحهی مستقل خودش را میگیرد: عکسها، توضیح کامل، نقطهی دقیق روی نقشه، تاریخ و ساعت حرکت، ظرفیت و قیمت. این صفحه در گوگل ایندکس میشود، یعنی ماهها بعد هم کسی که «تور یکروزه» و اسم شهر را جستوجو میکند ممکن است به همان صفحه برسد. برخلاف پست اینستاگرام که بعد از چند روز عملاً از دسترس خارج میشود، این صفحه ماندگار است.
ظرفیت و لیست انتظار
ظرفیت هر تاریخ جداگانه تعریف میشود. وقتی ظرفیت یک تاریخ پر شد، متقاضیهای بعدی میتوانند در لیست انتظار بمانند؛ اگر کسی لغو کند یا لیدر ظرفیت را بالا ببرد، همانها خبردار میشوند. برای توری که هر هفته تکرار میشود هم میتوان چند تاریخ را یکجا ساخت، بدون اینکه لازم باشد هر بار همهچیز از اول نوشته شود.
خدمات اضافه
خیلی از تورها فقط یک قیمت ندارند. ناهار، اجارهی تجهیزات، صندلی جلو یا ترانسفر، هرکدام میتوانند بهعنوان «خدمات اضافه» با موجودی مستقل تعریف شوند. مسافر موقع رزرو انتخاب میکند و مبلغ نهایی خودش محاسبه میشود؛ لازم نیست لیدر در دایرکت با تکتک آدمها حساب و کتاب کند.
قانون لغو و بازگشت وجه
یکی از پرتنشترین بخشهای کار تور همین است. در آویدگرد قانون لغو از قبل تعریف شده و پیش از پرداخت جلوی چشم مسافر است: هرچه به تاریخ حرکت نزدیکتر شود، سهم کمتری برمیگردد. اگر خودِ برگزارکننده تور را لغو کند، مبلغ بهصورت کامل به کیف پول مسافر برمیگردد و برایش پیامک هم فرستاده میشود. این یعنی بهجای بحث تلفنی، یک قاعدهی نوشتهشده وجود دارد که هر دو طرف از اول قبولش کردهاند.
برای اقامتگاه بومگردی
اقامتگاههای بومگردی معمولاً از دو چیز رنج میبرند: فصلی بودن، و وابستگی کامل به واسطهها. آویدگرد اجازه میدهد اقامتگاه مستقیم و بدون واسطه ثبت شود و تبلیغ اقامتگاه بومگردی از همان صفحهی اختصاصی شروع میشود.
نکتهی مهم این است که اقامتگاه فقط «شب اقامت» نیست. شام محلی، کارگاه نانپزی، گشت روستا، شبنشینی موسیقی محلی و برنامهی طبیعتگردی صبح روز بعد، هرکدام میتوانند برنامهی جداگانهای باشند. یک اقامتگاه با پنج برنامهی مختلف، پنج صفحه در گوگل دارد و پنج بار شانس پیدا شدن — بهجای یک پروفایل ساکت.
نظر و امتیاز مهمانها هم روی پروفایل عمومی اقامتگاه میماند و پاک نمیشود. برنامهی گذشته هم صفحهاش زنده میماند، پس نظرهای پارسال هم هنوز دیده میشوند و به سابقهای تبدیل میشوند که فصل بعد کار را راحتتر میکند.
چه فرقی با اینستاگرام و کانال تلگرام دارد؟
این سؤالی است که تقریباً هر برگزارکنندهای میپرسد، و جواب کوتاهش این است که آویدگرد جایگزین آنها نیست، بلکه چیزی است که آنها ندارند. صفحهی اینستاگرام برای نگه داشتن مخاطبِ فعلی عالی است؛ اما کسی که همین حالا دنبال برنامه میگردد و شما را نمیشناسد، از آنجا پیدایتان نمیکند.
| شبکهی اجتماعی | آویدگرد | |
|---|---|---|
| چه کسی میبیند | کسی که از قبل دنبالتان میکند | کسی که همین حالا دنبال برنامه میگردد |
| ماندگاری | چند روز، بعد زیر پستهای تازه گم میشود | صفحهی ماندگار و ایندکسشده در گوگل |
| رزرو | دایرکت، پیام، کارت به کارت | رزرو و پرداخت آنلاین با فاکتور |
| ظرفیت | دستی شمرده میشود | خودکار، با لیست انتظار |
| اعتبار | کامنت، که پاکشدنی است | نظر و امتیاز ماندگار روی پروفایل |
| لغو و بازگشت وجه | توافق شخصی، مورد به مورد | قانون نوشتهشده، پیش از پرداخت |
در عمل بیشتر برگزارکنندهها هر دو را کنار هم نگه میدارند: شبکهی اجتماعی برای ارتباط روزمره با مخاطب قدیمی، و صفحهی برنامه در آویدگرد بهعنوان جایی که رزرو و پرداخت آنجا انجام میشود و لینکش را میشود همهجا فرستاد.
پول چطور جابهجا میشود؟
کیف پول و برداشت
پرداخت مسافر از طریق درگاه بانکی انجام میشود و مبلغ در کیف پول برگزارکننده مینشیند. برداشت به حساب بانکی خودِ برگزارکننده انجام میشود و برای آن باید شمارهی کارت یا شبا ثبت شده باشد. سهم برگزارکننده تا وقتی برنامه برگزار نشده در حالت «در انتظار» میماند و پس از برگزاری و تأیید، قابل برداشت میشود — قاعدهای که هم از مسافر و هم از برگزارکننده محافظت میکند.
شفافیت کارمزد
کارمزد پلتفرم مبهم نیست. موقع ثبت برنامه و همچنین موقع رزرو، رقم دقیق بهصورت عددی و جداگانه نمایش داده میشود و مسافر هم دقیقاً میبیند چه چیزی بابت چه پرداخت میکند. هزینهی پنهانی وجود ندارد.
فاکتور
برای هر رزرو فاکتور صادر میشود که هم مسافر و هم برگزارکننده به آن دسترسی دارند و قابل چاپ گرفتن است. برای کسبوکارهایی که باید دفتر و حساب نگه دارند، همین یک قلم بخش زیادی از کار دستی را حذف میکند.
ابزارهایی که برگزارکننده میگیرد
بلیت QR و ثبت ورود
هر رزرو یک بلیت با کد QR دارد. لیدر تور یا مسئول اقامتگاه، سر محل حرکت یا دم در، با دوربین گوشی خودش بلیت را اسکن میکند و ورود مهمان ثبت میشود. اگر همان بلیت دوباره اسکن شود، سیستم هشدار میدهد. برای توری که سر صبح و در تاریکی حرکت میکند، این جایگزین دفترچه و تماس تلفنی میشود.
مدیریت تیمی
صاحب کسبوکار میتواند به کارمند یا همکارش اجازه بدهد برنامه ثبت کند، رزروها را ببیند یا ورود مهمانها را بزند — بدون اینکه دسترسی مالی به او داده شود. هر اجازه جداگانه روشن و خاموش میشود، پس کسی که کارِ اجرا را انجام میدهد لازم نیست به کیف پول و برداشت دسترسی داشته باشد.
تخفیف برگزارکننده
برگزارکننده میتواند روی برنامهی خودش تخفیف بگذارد. برای پر کردن سانسهای خلوت وسط هفته یا تور فصل کممسافر، همین یک گزینه معمولاً تفاوت بین حرکت کردن و لغو شدن است. برچسب تخفیف روی کارت برنامه در فهرست شهر هم دیده میشود.
ویرایش بعد از انتشار
متن، قیمت، ظرفیت و خدمات اضافه بعد از انتشار هم قابل تغییرند و بلافاصله اعمال میشوند. عکس و آدرس، وقتی رزرو فعال وجود داشته باشد، برای بررسی به تیم میرود؛ و تاریخ و شهر پس از فروش بلیت قفل میشوند، چون تغییرشان یعنی برنامهای متفاوت از آنچه مسافر پولش را داده است.
شهر به شهر
هر شهر ایران صفحهی خودش را دارد و برنامههای همان شهر آنجا فهرست میشود. مسافری که میخواهد آخر هفته به شهری برود، میتواند از قبل ببیند آن روزها آنجا چه خبر است؛ و ساکن همان شهر با فیلترهای «همین حالا» و «این هفته» برنامههای نزدیک را پیدا میکند. فهرست کامل در صفحهی شهرهای ایران در دسترس است و برنامهها روی نقشه هم قابل دیدناند.
دورهی ترمی و کلاس آنلاین
غیر از برنامههای تکجلسهای، دو حالت دیگر هم پشتیبانی میشود که برای مجموعههای آموزشی گردشگری کاربرد دارد. حالت اول دورهی ترمی است: یک دورهی چندجلسهای که بهصورت یک بستهی کامل فروخته میشود، نه جلسه به جلسه. حالت دوم کلاس آنلاین است که مکان فیزیکی ندارد و مخاطبش از سراسر کشور میتواند ثبتنام کند — مثلاً دورهی آموزش راهنمای گردشگری یا کارگاه عکاسی سفر.
امتیاز، سطح و ماموریت
آویدگرد یک نظام امتیاز هم دارد که هم برای مسافر کار میکند و هم برای برگزارکننده. هر فعالیت واقعی روی سایت — ثبت برنامهای که تأیید میشود، نظر گذاشتن پس از سفر، دعوت کردن دوست — امتیاز میآورد و امتیاز، سطح کاربر را بالا میبرد.
سطح بالاتر برای مسافر یعنی تخفیف خودکار روی رزروها، و برای برگزارکننده یعنی سهمیهی بیشتر برای ثبت برنامه در ماه. مجموعهای از «ماموریت» هم تعریف شده که با انجامشان امتیاز یا اعتبار کیف پول به حساب کاربر اضافه میشود. رقم دقیق هرکدام در پنل کاربری و پیش از انجام کار نوشته شده است.
برای مسافر
طرف دیگر ماجرا کسی است که فقط میخواهد بداند این آخر هفته کجا برود. دکمهای با عنوان «الان کجا بریم؟» یک برنامهی نزدیک و امتیازبالا را بهصورت اتفاقی پیشنهاد میدهد، و گزینهی «نزدیک من» با اجازهی خودِ کاربر برنامهها را بر اساس فاصله مرتب میکند و زمان تقریبی رسیدن را هم نشان میدهد.
رزرو با چند کلیک انجام میشود، بلیت بهصورت QR در پروفایل کاربر میماند و امکان «نگه داشتن جا» برای کسانی که میخواهند حضوری پرداخت کنند هم وجود دارد. کاربر میتواند برگزارکنندههای محبوبش را دنبال کند تا برنامهی بعدیشان را در صفحهی اول خودش ببیند، و جستوجوهای دلخواهش را ذخیره کند تا وقتی برنامهی تازهای مطابقشان ثبت شد خبردار شود. آرشیو برنامههای برگزارشده هم باز میماند، پس میشود دید یک برگزارکننده پیشتر چه کرده و مهمانهایش چه گفتهاند.
راههای دیگر همکاری
غیر از ثبت برنامه، آویدگرد دو مسیر دیگر هم برای همکاری دارد: یکی معرفی کسبوکارهای گردشگری شهر به پلتفرم، و دیگری ساخت محتوای ویدیویی. شرایط و مبلغ هر دو در بخش همکاری با ما ی سایت نوشته شده است و از همانجا میشود درخواست داد.
چطور میشود شروع کرد؟
مسیر کوتاه است: ثبتنام با شمارهی موبایل، سپس درخواست برگزارکنندهشدن از صفحهی ثبت رایگان تور و برنامه . پس از تأیید، فرم ثبت برنامه باز میشود. ثبت هزینهای ندارد و اگر برنامه بلیتفروشی داشته باشد، کارمزد پلتفرم پیش از ثبت بهصورت عددی نمایش داده میشود. برای بعضی دستهبندیها مدرک هویتی یا مجوز خواسته میشود که همان لحظه در فرم اعلام میشود.
چرا این برای اقتصاد گردشگری محلی اهمیت دارد؟
بخش بزرگی از اقتصاد گردشگری ایران در دست کسبوکارهای بسیار کوچک است: اقامتگاهی با چند اتاق، لیدری که خودش راننده و راهنما و آشپز است، خانوادهای که در روستا شام محلی میدهد. اینها بودجهی تبلیغات ندارند و رقابتشان با مجموعههای بزرگ، رقابت بر سر کیفیت نیست — بر سر دیدهشدن است.
وقتی چنین کسبوکاری صفحهای پیدا میکند که در گوگل بالا میآید و مسافر میتواند مستقیم و بدون واسطه از آن رزرو کند، سه اتفاق میافتد. اول اینکه سهم واسطه از قیمت حذف میشود و همان پول در اقتصاد محلی میماند. دوم اینکه سابقهی کاریاش — نظرها و امتیازها — جایی جمع میشود که مال خودش است و به پلتفرم شخص ثالثی وابسته نیست. و سوم اینکه فصل کممسافر قابل مدیریت میشود، چون میتواند در آن بازه تخفیف بگذارد یا برنامهی کوچکتری تعریف کند و همان را به دست کسانی برساند که دنبال گزینهی ارزانترند.
در مقیاس بزرگتر، اثرش پراکندهشدن جریان مسافر است. امروز بخش زیادی از گردشگری داخلی روی چند مقصد شناختهشده متمرکز است، در حالی که دهها شهر و روستا برنامهای برای ارائه دارند و فقط بلندگویش را ندارند. فهرست شهربهشهر دقیقاً همین کار را میکند: مقصد کوچک را در همان صفحهای میگذارد که مقصد بزرگ هست.
آویدگرد فقط گردشگری نیست
چون موضوع این گزارش گردشگری بود، بیشتر مثالها هم از تور و اقامتگاه زده شد؛ اما آویدگرد از ابتدا بهعنوان یک پلتفرم عمومیِ «برنامههای شهر» ساخته شده و بخش بزرگی از آنچه امروز رویش ثبت میشود اصلاً ربطی به سفر ندارد.
کنسرت و موسیقی زنده، تئاتر و نمایش، کارگاه و کلاس آموزشی، دورهی ترمی و کلاس آنلاین، شب بازی و مافیا و بردگیم، اتاق فرار، دورهمی کافه، برنامهی کودکان، مراسم مناسبتی و آیینی، رویداد ورزشی و نمایشگاه — همهی اینها دستهبندی خودشان را دارند و در صفحهی هر شهر کنار برنامههای گردشگری فهرست میشوند.
از نظر ابزار هم هیچ فرقی بینشان نیست: صاحب یک آموزشگاه موسیقی دقیقاً همان صفحهی اختصاصی، همان رزرو آنلاین، همان بلیت QR، همان کیف پول و همان قانون لغو را میگیرد که یک لیدر تور میگیرد. یعنی اگر کسبوکار شما در حوزهی گردشگری نیست، باز هم جای شما همینجاست.
سؤالهای پرتکرار
حتماً باید آژانس یا شرکت ثبتشده داشت؟
خیر. لیدر تور مستقل، راهنمای محلی و صاحب اقامتگاه هم میتوانند ثبت کنند. بسته به دستهبندی ممکن است مدرک هویتی یا مجوز خواسته شود.
اگر تور به حد نصاب نرسید چه؟
برگزارکننده میتواند برنامه را لغو کند و در این حالت مبلغ بهصورت کامل به کیف پول همهی رزروکنندگان برمیگردد و برایشان پیامک میرود.
پول چه زمانی قابل برداشت است؟
پس از برگزاری برنامه و تأیید آن، سهم برگزارکننده از حالت «در انتظار» به «قابل برداشت» منتقل میشود و از همانجا به حساب بانکی ثبتشده واریز میشود.
میشود یک تور را برای چند تاریخ ثبت کرد؟
بله. هم تاریخهای متعدد و هم چند سانس در یک روز پشتیبانی میشود و هر تاریخ ظرفیت و لیست انتظار مستقل خودش را دارد.
برنامه چقدر طول میکشد تا منتشر شود؟
هر برنامه پیش از انتشار توسط تیم بررسی میشود و پس از تأیید، روی سایت و بهصورت خودکار در کانال بلهی آویدگرد منتشر میشود.
سؤال دیگری هست؟
بخش سؤالات متداول سایت پاسخهای کاملتری دارد و یک دستیار گفتوگو هم روی سایت هست که به سؤالهای متداول جواب میدهد.
بسیار سفر باید تا پخته شود خامی
سعدی
ظرفیت گردشگری داخلی ایران کم نیست؛ چیزی که کم بوده، جای مشخصی برای دیدهشدن آن ظرفیت است. اقامتگاهی در روستایی دورافتاده یا توری که فقط ماهی یک بار حرکت میکند، در نبود چنین جایی عملاً نامرئی میماند. آویدگرد تلاش میکند همان جای مشخص باشد و کاری کند که یک برنامهی کوچک محلی، بهاندازهی یک برنامهی پایتخت شانس پیدا شدن داشته باشد.
