زنگ خطر دخانیات برای نوجوانان ایرانی / ۸ درصد دانش‌آموزان سیگار می‌کشند

به گزارش اقتصادآنلاین، شریف ترکمن‌نژاد عضو جمعیت مبارزه با دخانیات در نشست خبری هفته ملی مبارزه با استعمال دخانیات ایران در سازمان جمعیت مبارزه با دخانیات درباره سن شروع مصرف اظهار کرد: ۸۰ درصد ابتلا به مصرف دخانیات زیر ۱۸ سال رخ می‌دهد و صنایع دخانی تمام تمرکز خود را روی این گروه سنی حساس متمرکز کرده‌اند و متأسفانه در اکثر کشور‌ها روند مصرف افزایشی است.

وی مهم‌ترین ترفند‌های صنایع دخانی برای جذب نوجوانان را برشمرد و افزود: دستکاری محتوا و طراحی محصولات با رنگ‌های جذاب و ظاهر زیبا برای دخانیات الکترونیک، افزودن طعم‌های منتول و نعنا برای خنک‌کنندگی، تغییر pH محصول برای کاهش سرفه و تحریک، اضافه کردن مواد ضدسرفه برای عادت‌دهی سریع‌تر، استفاده از مواد مولد بخار غلیظ در سیگار‌های الکترونیک بدون اعلام ترکیبات و انتشار روایت‌های بازاریابی گمراه‌کننده درباره خطرات سلامت از جمله این روش‌هاست.

عضو جمعیت مبارزه با دخانیات با تأکید بر اینکه آخرین آمار رسمی مصرف دخانیات در ایران هنوز منتشر نشده است، اظهار کرد: وزارت بهداشت هر ۵ سال یک بار آمار‌ها را به‌روز می‌کند و نتایج ارزیابی اخیر هنوز در دسترس رسانه‌ها و فعالان این حوزه قرار نگرفته است.

وی افزود: با وجود عدم انتشار آمار نهایی، بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که روند مصرف در کشور افزایشی است و به طور مشخص مصرف سیگار‌های الکترونیک به شکل محسوسی بیشتر شده و مصرف دخانیات توسط خانم‌ها نیز بسیار بیشتر از گذشته شده است. این افزایش به اندازه‌ای است که نمی‌توانیم از کنار آن به‌سادگی بگذریم.

ترکمن‌نژاد در بخش دیگری از صحبت‌های خود به گروه سنی ۱۳ تا ۱۵ سال اشاره کرد و گفت: بر اساس برآورد‌های موجود، در همین گروه سنی حساس چیزی حدود ۷ تا ۸ درصد نوجوانان مصرف‌کننده دخانیات هستند و این زنگ خطری جدی برای برنامه‌ریزان حوزه سلامت است.

اباذر اشتری عضو شورای پژوهشی مرکز تحقیقات دخانیات نیز با اشاره به آخرین آمار رسمی وزارت بهداشت در سال ۱۴۰۰ گفت: اگرچه درصد مصرف سیگار در کشور حدود ۱۴ تا ۱۵ درصد ثابت به نظر می‌رسد، اما به دلیل افزایش ۷ تا ۸ میلیون نفری جمعیت کشور، تعداد مطلق مصرف‌کنندگان نزدیک به ۳ میلیون نفر بیشتر شده است.

وی افزود: تکیه صرف بر درصد، این افزایش مطلق جمعیت درگیر با دخانیات را پنهان می‌کند و می‌تواند تصور غلطی از عدم تغییر وضعیت ایجاد کند.

این پژوهشگر درباره سن مصرف نیز توضیح داد: در این حوزه ۲ مفهوم داریم؛ «تجربه مصرف» که میانگین سن آن حدود ۹ تا ۱۰ سال است و «مصرف‌کننده طبق تعریف» که شامل فردی می‌شود که روزانه حداقل ۵ نخ سیگار بکشد و سن مصرف‌کننده واقعی به طور قابل توجهی بالاتر از سن تجربه مصرف است.

در ادامه، ترکمن‌نژاد با اشاره به تأثیر متقابل قهوه و سیگار بر یکدیگر هشدار داد: این دو ماده مصرف همدیگر را تشدید کرده و در فضا‌های نامناسب فعلی برای زوج‌های جوان، به گسترش دخانیات دامن می‌زنند.

وی گفت: متأسفانه محل‌های موجود آنچنان که باید برای دورهم‌نشینی زوج‌های جوان مناسب نیستند و همین فضا‌ها به کانون‌های گسترش دخانیات تبدیل شده‌اند.

این کارشناس مبارزه با دخانیات افزود: وقتی یک نفر از دو نفر یک زوج جوان سیگار می‌کشد، به احتمال خیلی زیاد آن فرد دیگر را هم وارد این معرکه خواهد کرد. این موضوع یک زنجیره خطرناک است.

عضو جمعیت مبارزه با دخانیات همچنین با تأکید بر نقش قهوه در تشدید مصرف سیگار اظهار داشت: قهوه اثر نیکوتین را در بدن می‌شکند و آن را خارج می‌کند. یعنی کسی که مصرف‌کننده دخانیات است، حتی اگر تازه شروع کرده باشد، بلافاصله بعد از خوردن قهوه هوس سیگار پیدا می‌کند و این نیاز زودتر از حالت عادی بروز می‌کند.

وی افزود: باور غلطی وجود دارد این است که قهوه ممکن است مصرف سیگار را کم کند، در حالی که واقعیت این است که قهوه فقط اثر نیکوتین را از بدن خارج می‌کند و فرد احساس نیاز شدیدتری به سیگار پیدا می‌کند؛ بنابراین کسی که قهوه می‌خورد، نیازش به مصرف دخانیات بالا می‌رود.

ترکمن‌نژاد تصریح کرد: این دو ماده درست مثل ساندویچ و نوشابه در بازار به هم چسبانده شده‌اند و پشت این هم‌نشینی، راهبرد‌های بزرگی وجود دارد. اگر دقت کنیم، شیوع مصرف قهوه در ایران نیاز به آگاهی‌رسانی تکمیلی دارد.

وی افزود: موضوع مصرف دخانیات بسیار چندبعدی است و هر کدام از این عوامل سر جای خود می‌تواند عاملی مؤثر باشد. در سال گذشته فقط ۵۰ هزار تن قهوه در ایران مصرف شده که این آمار همراه با دلایل جامعه‌شناختی و فرهنگی کمک می‌کند مصرف دخانیات در میان جوانان، نوجوانان و به‌ویژه خانم‌ها مثل قارچ گسترش پیدا کند.