بازار توریسم ۲۰۲۶ تسلیم جنگ

نیلوفر ادیب‌نیا:  تازه‌ترین گزارش «نبض گردشگری جهان» از سوی سازمان جهانی گردشگری ملل متحد، روایتی از همنشینی شکنندگی و سرسختی در نبض سفرهای بین‌المللی را در نیمه نخست سال۲۰۲۶ به تصویر می‌کشد. در این بازه 6ماهه، نزدیک به ۶۹۰‌میلیون مسافر مرزهای جهان را پشت سر گذاشتند؛ رقمی که افزایشی در حدود ۳‌میلیون نفر را نسبت به مدت مشابه سال گذشته ثبت کرد. با این حال، شتابی که در سه‌ماه نخست سال با رشدی 2درصدی آغاز شده بود، چندان دیرپا نبود؛ در پی افتی ۳درصدی در ماه آوریل، این مدار صعودی در سه‌ماه دوم واژگون شد و به کاهشی یک‌درصدی تن داد. جابه‌جایی تقویمی تعطیلات عید پاک و آغاز زودهنگام آن در ماه مارس، در کنار امواج برخاسته از تنش‌های خاورمیانه، نقشی بنیادین در این فرود مقطعی ایفا کردند.

براساس این گزارش، با فرا رسیدن ماه ژوئن، ورود گردشگران جهانی کاهشی ۳درصدی را تجربه کرد؛ افتی که بخش چشم‌گیری از آن بازتاب افت ۶درصدی سفرها در اروپای غربی تحت‌تاثیر موج‌های گرمای کم‌سابقه بود. همزمان در جنوب‌شرق آسیا نیز به‌دلیل افول تمایل گردشگران درون‌منطقه‌ای، اصطکاک‌های ژئوپلیتیک، گره‌خوردن پروازهای ترانزیتی از آسمان خاورمیانه و افزایش بهای تمام‌شده سفر، آماری با ۵درصد کاهش ثبت شد. از سویی دیگر، بازتاب توفان سهمگین «سین‌لاکو» در سه‌ماه دوم، نفس گردشگری را در برخی از مقاصد اقیانوسیه به شماره انداخت و افتی ۶درصدی را در ژوئن برای آن رقم زد.

به گفته شیخا آل‌نویس، دبیرکل سازمان جهانی گردشگری، این بخش با وجود فشارهای سنگین توانسته به مسیر خود ادامه دهد. او تاکید می‌کند که گردشگری متوقف نشده، اما این رشد همچنان شکننده و آسیب‌پذیر است. از نظر او، پیامدهای بحران خاورمیانه فراتر از مرزهای این منطقه رفته و نشان می‌دهد در دنیای به‌هم‌پیوسته امروز، باید توان مقابله با بحران‌ها را از قبل ایجاد کرد، نه اینکه تازه بعد از وقوع حادثه به فکر چاره افتاد. بررسی نقشه عملکرد جغرافیایی، چهره‌ای چندگانه از وضعیت گردشگری را آشکار می‌کند. در نیمه نخست امسال، آفریقا با رشدی ۴ درصدی و اروپا با افزایشی ۳درصدی تصویری پیش‌رونده از خود بر جای گذاشتند و قاره آمریکا نیز به‌رغم تفاوت‌های منطقه‌ای، در مجموع ۲ درصد رشد کرد.

اما در حوزه آسیا و اقیانوسیه، هرچند جهشی خفیف و یک درصدی در این ۶ماه شکل گرفت، آمارها همچنان ۱۱درصد از تراز درخشان پیش از بحران کرونا در سال۲۰۱۹ عقب‌تر ایستاده‌اند؛ چراکه اختلال در مسیرهای پروازی، گرانی بلیت و ابرهای نااطمینانی، تمایل به سفرهای درون‌قاره‌ای را فرسوده است. در این پهنه، شمال‌شرق آسیا روزهایی امیدبخش را با رشد ۳درصدی به نظاره نشست؛ درحالی‌که جنوب آسیا با ۵درصد و جنوب‌شرق آسیا با یک‌درصد افت مواجه شدند. در این میان، خاورمیانه به‌عنوان کانون مستقیم آتش و نزاع، با ریزش سنگین ۲۲درصدی روبه‌رو شد؛ هرچند با استقرار آتش‌بس، تنگناهای پروازی در ماه‌های مه و ژوئن به تدریج رنگ باخت، برخی دالان‌های هوایی بازگشایی شدند و اعتماد مسافران، اگرچه نابرابر و ناموزون، دوباره جوانه زد.

برآیند این نوسانات و گره‌های ناپایدار ژئوپلیتیک، کارشناسان سازمان جهانی گردشگری را واداشته تا چشم‌انداز رشد کل سال۲۰۲۶ را اصلاح کنند و پیش‌بینی افزایش ۳ تا ۴درصدی آغاز سال را به رشدی ملایم‌تر، میان ۱ تا ۲درصد برای این سال تقلیل دهند. سرنوشت تحقق همین پیش‌بینی محتاطانه نیز در گرو ماندگاری آرامش، رفتار بهای نفت و مهار تورم خواهد بود. در چنین اتمسفری، مسافران بین‌المللی بیش از پیش در پی انطباق هزینه‌ها با ارزش واقعی سفر برآمده‌اند؛ رویکردی اقتصادی که در برابر گرانی‌ها و ناآرامی‌ها، گردشگران را به انتخاب مقاصد نزدیک‌تر و اقبال گسترده‌تر به سفرهای بومی و داخلی سوق می‌دهد.