بومگردی پایدار در گلستان؛ فرصت درآمد محلی با شرط نظارت – خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان
خبرگزاری مهر،گروه استانها-فهیمه اجاقلو: استان گلستان، با برخورداری از جاذبههای طبیعی و فرهنگی منحصربهفرد، پتانسیل بالایی برای توسعه گردشگری بومگردی دارد. با این حال برخی فعالان این صنعت نوپا با چالشهای متعددی روبرو هستند که مدیریت صحیح و برنامهریزی دقیق را به امری حیاتی برای تحقق اهداف پایدار آن تبدیل کرده است.
از نگاه نادرست به بومگردی به عنوان گزینهای صرفاً ارزانقیمت تا مشکلات اداری، کمبود بازاریابی و تأثیرات فرهنگی و زیستمحیطی، مسیر پیش روی توسعه بومگردی در گلستان هموار نیست.
در حالی که بومگردی به عنوان پیشرانِ گردشگری پایدار و راهکاری برای جلوگیری از مهاجرت روستایی معرفی میشود، فعالان این حوزه در استان گلستان با واقعیتی متفاوت روبهرو هستند یکی از فعالان حوزه بومگردی در روستای تقیآباد گرگان، پس از چهار سال فعالیت، از تجربهای میگوید که در آن اشتیاقِ میزبانی جای خود را به ناامیدی از حمایتها داده است.
در همین رابطه معصومه اسبویی مدیر یکی از اقامتگاههای بوم گردی در گلستان، با اشاره به چالش های صنعت بوم گردی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: یکی از موانع اصلی رشد بومگردی، نگاهی است که این اقامتگاهها را صرفاً گزینهای ارزانقیمت برای مسافرانِ با درآمد پایین میداند.
وی افزود: بسیاری از مسافران هنوز درک درستی از مفهوم بومگردی ندارند و تصور میکنند اینجا اقامتگاهی سطح پایین است.
این فعال حوزه گردشگری، چالش دیگر در صنعت بومگردی را ناشناخته بودن استان گلستان عنوان کرد و با اشاره به تجربه میزبانی از گردشگرانی که پس از اولین تجربه حضور در گلستان، اقامت خود را از یک شب به ۶ شب تمدید کردهاند، افزود: بسیاری از مسافران حرفهایِ شمال، گلستان را نمیشناسند و فقط آن را در سایه استانهای مازندران و گیلان میبینند؛ در حالی که پتانسیلهای طبیعی ما دستکمی از آنها ندارد.
هزارتوی مجوزها و وعدههای تسهیلاتی
اسبویی با بیان اینکه پشتِ پردهی فعالیت در این صنعت، مسیری سخت و فرسایشی است، ادامه داد:از سال ۱۳۹۸ برای دریافت مجوز اقدام کرده و هر روز باید به میراث فرهنگی میرفتم، با اینکه پرونده من نسبت به بسیاری دیگر سریعتر پیش رفت، اما باز هم انرژی و هزینه بسیاری صرف شد.
وی گفت: وقتی هم نوبت به تسهیلات رسید، ماجرا تلختر شد؛ وعدههایی که پس از ماهها دوندگی، به ۵۰۰ میلیون تومانِ قطرهچکانی با شرایطِ سختِ فاکتورمحور تبدیل شد.
مدیر اقامتگاه بومگردی با انتقاد از فشارهای اداری برای ارائه تخفیفهای سنگین به مهمانانِ معرفیشده از سوی اداره کل میراث فرهنگی،گردشگری و صنایع دستی، گفت: میراث فرهنگی مسافری را میفرستد و انتظار تخفیفهای آنچنانی دارد! در نوروز امسال، برای ۹ نفر مسافر، با کلی واسطه تنها توانستم بخشی از هزینهها را نقد کنم،این چه حمایتی است که ما باید از جیب خودمان تخفیف بدهیم؟
اسبویی خاطر نشان کرد: در حالی که سالهای اول فعالیت با امید همراه بود، رکودِ شدیدِ امسال، چراغ بسیاری از بومگردیها را کمسو کرده است در واقع آمار «صفر» مهمان در فصلهای پاییز و زمستان و کاهش شدید تقاضا در شهریورماه، نشاندهنده نبودِ یک برنامه بازاریابی کلان از سوی متولیان است.
اسبویی اظهار کرد: اداره میراث به جای اجبارِ ما به تخفیف دادن، باید به فکر تبلیغات درست برای معرفی گلستان باشد. اگر قرار است بومگردی به حیات خود ادامه دهد، باید از شعار فاصله گرفت و به جای تخفیفِ اجباری، راهکارهای واقعی برای جذب گردشگر ارائه کرد.
گلستان در مسیر استانداردسازی و آموزش تخصصی بومگردی
اگر چه برخی فعالان در حوزه بومگردی از چالش مهمی هم چون فرایند طولانی و پیچیده اخذ مجوزها ابراز نارضایتی میکنند اما به گفته مسوولان در سالهای اخیر رویکردها به سمت کیفی سازی و استاندارد سازی بومگردی ها تغییر یافته است.
در همین رابطه معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گلستان با بیان اینکه با وجود تداوم درخواستها برای راهاندازی اقامتگاههای بومگردی، رویکرد اصلی استان از افزایش کمّی به ارتقای کیفیت، ایمنی و استانداردسازی خدمات تغییر کرده است، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: صدور مجوزها منوط به دریافت گواهی کیفیت شده و اقامتگاههایی که نتوانند خود را با ضوابط جدید تطبیق دهند، از چرخه فعالیت خارج میشوند.
یاسر قندهاری افزود: این موضوع اگر چه باعث شده تعداد مجوزها کاهش یابد اما به نفع رضایت گردشگران و توسعه پایدار گردشگری است.
وی با اشاره به ظرفیت بالای همه روستاهای استان به دلیل تنوع قومیتی، فرهنگی و طبیعی، آینده بومگردی گلستان را مثبت ارزیابی کرد و گفت: برگزاری کارگاههای آموزشی تخصصی برای توانمندسازی فعالان حوزه بومگردی در دست اجراست.
معاون گردشگری گلستان با اشاره به آسیبپذیری اقامتگاههای بومگردی در بحرانهایی مانند جنگ یا کرونا، بر ضرورت حمایتهای مالی، بانکی و بیمهای دولت تأکید کرد و گفت: بسیاری از اقامتگاههای بومگردی در بحران اخیر با ارائه خدمات و تخفیفات ویژه به هموطنان آسیب دیده نقش حمایتی ارزشمندی را ایفا کردند و انتظار می رود این خدمات متقابل در قالب مشوق ها و حمایت های دولتی مورد توجه قرار گیرد.
بومگردی پایدار در گرو مدیریت صحیح
اگرچه بومگردی در گلستان با توجه به پتانسیلهای طبیعی و فرهنگی خود میتواند یک گزینه جذاب باشد اما اگر این امر با مدیریت مناسب و شیوه ای پایدار انجام نشود میتواند منافع محلی و حتی محیط زیست را به مخاطره اندازد در همین رابطه یک کارشناس مدیریت گردشگری با بیان اینکه بومگردی بر گردشگری پایدار تأکید می کند در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: همین عامل باعث حفظ محیط زیست و در نتیجه کاهش آلودگی و تخریب منابع طبیعی می شود.
مریم علمشاهی افزود:بومگردی باعث ترویج فرهنگ بومی و حفظ هویت محلی می شود چرا که گردشگران با زندگی روزمره و آداب و رسوم محلی آشنا خواهند شد از سویی جذب گردشگران به بومگردی به اشتغال و درآمدزایی برای جوامع محلی را به دنبال دارد.
وی ادامه داد: نیاز به امکانات بومگردی می تواند به توسعه زیرساختهای محلی مانند جاده ها،برق و آبرسانی کمک کند.
کارشناس گردشگری با اشاره به برخی از چالشهای بومگردی گفت: افزایش تعداد گردشگران ممکن است به منابع طبیعی فشار وارد کند و آسیب هایی به محیط زیست وارد شود از سویی برای افراد فعال در صنعت بومگردی فرصت های شغلی ممکن است غیر مستمر و فصلی باشد و این موضوع میتواند به ناپایداری اقتصادی منجر شود.
علمشاهی ادامه داد: ورود گردشگران و فرهنگهای دیگر می تواند منجر به تغییرات در فرهنگها و آداب و رسوم محلی شود که ممکن است برای برخی جوامع خوشایند نباشد.
بومگردی در گلستان؛فرصت یا تهدید؟
وی گفت: در مجموع بومگردی یکی از ارزشمندترین شاخه های گردشگری است که میتواند به طور همزمان موجب توسعه اقتصادی،حفظ فرهنگ بومی و پایداری محیط زیست شود اما این صنعت در برابر خطرات جدی مثل بهره برداری تجاری،بی تجربگی میزبانها و ساخت و سازهای نادرست بسیار آسیب پذیر است.
وی گفت: در واقع بومگردی می تواند هم فرصت باشد و هم تهدید. در این میان کیفیت مدیریت است که تعیین می کند کدام یک بر منطقه غلبه می کند.
بر اساس این گزارش بومگردی در استان گلستان، عرصهای با ظرفیتهای چشمگیر، امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند مدیریت هوشمندانه است. چالشهایی چون نگاه سطحی به این صنعت، موانع اداری و ضعف در بازاریابی، آینده این حوزه را در هالهای از ابهام قرار داده است. اما نباید فراموش کرد که بومگردی پایدار، در صورت هدایت صحیح، میتواند ضامن حفظ محیط زیست، احیای فرهنگ بومی و اشتغالزایی پایدار در جوامع محلی باشد. این صنعت، بسته به کیفیت مدیریت، یا به فرصتی طلایی برای توسعه پایدار گلستان بدل خواهد شد و یا به تهدیدی برای منابع طبیعی و هویت فرهنگی آن. لذا، تدوین راهبردهای کلان، حمایتهای هدفمند و ارتقای دانش فعالان، کلید عبور از این مرحله حساس و تحقق پتانسیل واقعی گردشگری در این استان سرسبز است.
منبع
